Z polskiej perspektywy

EnROL – laparoskopowe resekcje jelita grubego z protokołem przyspieszonej rehabilitacji okołooperacyjnej

Dr n. med. Antoni Szczepanik

I Katedra Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Gastroenterologicznej UJ CM

Czy zabiegi laparoskopowe w nowotworach jelita grubego znajdą szersze zastosowanie? W Wielkiej Brytanii rozpoczyna się nowe badanie kliniczne w tym obszarze. 

Coraz częściej sięgamy do mediów elektronicznych, w których publikacje naukowe pojawiają się w kilka tygodni po ich zredagowaniu, a dostęp do nich jest swobodny dla każdego. Sprawia to, że informacja naukowa ma bardzo szeroki zasięg.

BMC Cancer jest jednym z bardziej prestiżowych tego typu czasopism internetowych w domenie biomedcentral (www.biomedcentral.com/bmccancer/). Publikowane są tam różne rodzaje artykułów związane z nowotworami. Ciekawym elementem są protokoły badań klinicznych, które mają się wkrótce rozpocząć. W maju bieżącego roku zespół badaczy z Wielkiej Brytanii zamieścił protokół badania klinicznego dotyczący leczenia chirurgicznego raka jelita grubego. Badanie o akronimie EnROL, zatytułowane jest: A multicentre randomised trial of conventional versus laparoscopic surgery for colorectal cancer within an enhanced recovery programme (Wieloośrodkowe randomizowane badanie porównujące zabiegi klasyczne i laparoskopowe w raku jelita grubego z programem przyspieszonej rehabilitacji okołooperacyjnej).

Grupę badaną stanowić będzie ponad 200 pacjentów z rakiem jelita grubego (okrężnica i odbytnica), powyżej 18. roku życia, u których nie stwierdza się przeciwwskazań do zabiegu laparoskopowego. Badanie przeprowadzone zostanie w około 12 brytyjskich szpitalach. Zabiegi przeprowadzać będą chirurdzy, którzy wykonali ponad 100 laparoskopowych resekcji jelita grubego i ponad 50 resekcji odbytnicy wg techniki TME (total mesorectal excision).

Tak więc pacjenci jeszcze przed zabiegiem będą losowo przydzielani do grupy laparoskopowej lub klasycznej. Wszyscy pacjenci objęci będą programem przyspieszonej rehabilitacji operacyjnej.

Głównym punktem końcowym badania będzie ocena sprawności chorych w 30 dni po zabiegu operacyjnym. Dodatkowo oceniane będą: liczba powikłań i ich rodzaj, długość pobytu w szpitalu, wyniki leczenia po 12 miesiącach i dane z badania histopatologicznego. Te ostatnie pozwolą porównać radykalność obu typów zabiegów.

Bardzo interesujący jest protokół przyspieszonej rehabilitacji okołooperacyjnej. Obejmuje on następujące etapy:

  1. Przed przyjęciem do szpitala – omówienie z pacjentem jego sytuacji zdrowotnej, planowanego zabiegu, ewentualnej opieki nad stomią. U pacjentów samotnych zaplanowanie opieki domowej.
  2. Dzień przed zabiegiem – odstąpienie od przygotowania jelita za wyjątkiem pacjentów planowanych do przedniej resekcji odbytnicy. U pacjentów, którzy otrzymają środki przeczyszczające podanie dodatkowych wysokokalorycznych płynnych odżywek.
  3. W dniu zabiegu, 2–4 godziny przed znieczuleniem – podanie 200 ml płynu bogatego w węglowodany. Unikanie długodziałających środków nasennych.
  4. Na bloku operacyjnym – podanie znieczulenia nadoponowego przed nacięciem skóry (Th6-11), unikanie zakładania drenów do jamy brzusznej i sondy żołądkowej, ograniczenie podaży płynów poniżej 3000 ml, ostrzyknięcie środkami znieczulenia miejscowego największych ran przy metodzie laparoskopowej, stosowanie cięć poprzecznych lub skośnych przy metodzie otwartej, ogrzewanie górnej połowy ciała pacjenta.
  5. Wkrótce po zabiegu – podanie do 800 ml płynów, w tym 200 ml odżywek bogatokalorycznych do północy w tym dniu. Uruchomienie przynajmniej do pozycji siedzącej w fotelu.
  6. W pierwszej dobie po zabiegu – oprócz odżywek pacjent otrzymuje normalne jedzenie i zakończona jest dożylna terapia płynowa. Kontynuuje się leczenie bólu z użyciem cewnika zewnątrzoponowego. Wprowadza się np. laktulozę w celu ułatwienia wypróżnienia. Intensyfikowana jest aktywność fizyczna.
  7. W drugiej dobie po zabiegu – usuwany jest cewnik zewnątrzoponowy i cewnik z pęcherza moczowego. Włączane jest doustne leczenie przeciwbólowe. Pacjenci wypisywani są w 2–3 dobie po zabiegu.

Wiele z tych działań jest w Polsce stosowanych rzadko, a laparoskopowe resekcje jelita grubego nie są szeroko rozpowszechnione. Jednak z tym problemem trzeba się będzie zmierzyć. Dlatego zachęcamy do sięgnięcia do materiałów źródłowych i śledzenia publikacji wyników tego badania. 

Piśmiennictwo:

Kennedy, Robin H., Francis, A., Dutton, S., Love, S., Pearson, S., Blazeby, J.M., Quirke, P., Franks, P.J., and Kerr, D.J. (2012). EnROL: A multicentre randomised trial of conventional versus laparoscopic surgery for colorectal cancer within an enhanced recovery programme. BMC Cancer 12, 181.

Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Serwis FaktyMedyczne.pl wykorzystuje pliki cookies do gromadzenia informacji związanych z korzystaniem ze strony internetowej. Mechanizm cookies nie ma na celu pozyskiwania jakichkolwiek informacji o indywidualnych użytkownikach serwisu. Stosowany jest w celu usprawniania funkcjonowania serwisu zgodnie z obowiązującymi w sieci www standardami. Użytkownik może usunąć pliki cookies lub zmienić ich ustawienia w przeglądarce internetowej. Usunięcie lub zmiana ustawień plików cookies w przeglądarce może się wiązać z utrudnieniami w korzystaniu z Serwisu. Więcej informacji znajduje się w Polityce prywatności.