Doniesienie naukowe

Paradoks otyłości poparty danymi z rejestrów SCAAR u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym

Pytanie, czy pacjenci, którzy przebyli ostry zespół wieńcowy i mają nadwagę lub otyłość, powinni schudnąć, nadal pozostaje otwarte. Dane z nowego rejestru SCAAR wskazują na fakt, że pacjenci otyli lub z nadwagą cechują się mniejszą śmiertelnością niż chorzy z prawidłową wagą lub niedowagą w okresie 3-letniej obserwacji po przebytym incydencie wieńcowym.

Göteborg, Szwecja. Dalsze wsparcie dla koncepcji paradoksu otyłości pochodzi z badania przeprowadzonego wśród pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym (acute coronary syndrome; ACS) włączonych do szwedzkiego rejestru koronarografii i angioplastyk (Swedish Coronary Angiography and Angioplasty Registry; SCAAR) [1]. W pracy opublikowanej 5 września 2012 r. w „European Heart Journalˮ online dr Oskar Angerås (Uniwersytet w Göteborgu, Szwecja) wraz z kolegami podają, że osoby z nadwagą lub otyłością określonymi przez wskaźnik masy ciała (body mass index; BMI) miały niższe ryzyko zgonu po angioplastyce naczyń wieńcowych w porównaniu z osobami z prawidłową masą ciała lub niedowagą w okresie trzyletniej obserwacji po hospitalizacji.

„W grupie pacjentów z chorobami przewlekłymi otyłość wydaje się mieć efekt ochronny – nie wiemy czym on jest, trudno to wyjaśnić” – powiedział dla heartwire jeden ze współautorów nowego badania dr Kristjan Karason (Uniwersytet w Göteboru, Szwecja). W towarzyszącym artykule redakcyjnym doktorzy Stephan von Haehlin, Oliver Hartmann i Stefan D. Anker (Charité Medical School, Berlin, Niemcy) potwierdzają, że obecna praca wzmacnia istniejące dowody paradoksu otyłości. Badacze dowodzą, że utrata masy ciała w przebiegu przewlekłej choroby wśród pacjentów z BMI2 jest zawsze zła. Co więcej, nie ma żadnego badania, które wskazywałoby na to, że utrata masy w chorobie przewlekłej wiąże się z dłuższym przeżyciem pacjentów.

Jednakże Karason uważa, że przekazywanie takich rad to zbyt dalekie posunięcie. Zauważa, że wytyczne kardiologiczne nadal rekomendują utratę masy ciała i zaznacza: „nie sądzę, żebyśmy mieli wystarczającą ilość danych, żeby odpowiedzieć na pytanie, czy pacjenci nie powinni się odchudzać”. Dodaje również: „może nie ma potrzeby tak bardzo martwić się o pacjentów z nadwagą i chorobami przewlekłymi, ponieważ radzą sobie oni całkiem dobrze”. Jednocześnie badacz podkreśla, że nie dotyczy to pacjentów bardzo otyłych (BMI >35 kg/m2). Zarówno on, jak i koledzy nie dysponowali odpowiednią liczbą pacjentów w tej kategorii wagowej, żeby wysnuć odpowiednie wnioski. „Zalecałbym, żeby pacjenci z BMI >35 kg/m2 dążyli do spadku masy ciała, ponieważ mają mnóstwo innych problemów, występują u nich choroby towarzyszące, a jakość ich życia jest niska”.

Paradoks otyłości powinien zostać uwzględniony w wytycznych

Angerås wraz z kolegami przypomina czytelnikom, że paradoks otyłości odwołuje się do epidemiologicznych dowodów, które wskazują że otyłość w porównaniu z normalną masą ciała pacjentów związana jest z lepszym rokowaniem w wielu jednostkach chorobowych.

Rejestr SCAAR objął 65 000 pacjentów, którzy przebyli zabieg angioplastyki naczyń wieńcowych z powodu ACS. Spośród tych chorych 84,4% miało rozpoznane istotne zwężenie naczynia wieńcowego, podczas gdy u pozostałych 15,6% nie stwierdzono istotnego zwężenia. Pacjentów następnie podzielono na grupy ze względu na terapię, jakiej zostali poddani: terapia zachowawcza, angioplastyka, pomostowanie aortalno-wieńcowe. Wydzielono również dziewięć kategorii ze względu na BMI, z kategorią BMI 21–23,5 kg/m2 służącą jako grupa referencyjna. Czas follow-up wynosił 21 miesięcy.

Pacjenci z niedowagą (BMI 2) cechowali się największym ryzykiem zgonu. U pacjentów z umiarkowaną nadwagą (BMI 26,5–28 kg/m2) leczonych zarówno zachowawczo, jak i poddanych angioplastyce naczyń wieńcowych, występowało najmniejsze ryzyko zgonu (współczynniki ryzyka (hazard ratio; HR) odpowiednio: 0,52 oraz 0,64). Gdy oceniano BMI jako stałą zmienną wśród pacjentów z istotną chorobą wieńcową, dostosowane ryzyko zgonu zmniejszało się wraz ze wzrostem BMI aż do poziomu 35 kg/m2, a następnie wzrastało.

Jednakże zarówno w grupie pacjentów z chorobą wieńcową z istotnymi zmianami w naczyniach poddanych pomostowaniu aortalno-wieńcowemu, jak i w grupie chorych z chorobą wieńcową bez istotnych zmian w naczyniach, nie zaobserwowano różnicy w śmiertelności pomiędzy chorymi z nadwagą a pacjentami z prawidłową masą ciała.

Badacze wskazują na liczne ograniczenia badania, włączając w to fakt, że nie posiadali danych dotyczących farmakoterapii, przez co nie mogli uwzględnić możliwych różnic w zakresie terapii. Jednakże dostosowali analizę statystyczną o: wiek, nikotynizm, wywiad chorób nowotworowych, niewydolność nerek lub serca.

„Powyższe dane potwierdzają koncepcję paradoksu otyłości” – wskazują autorzy. Zależność pomiędzy BMI a śmiertelnością wykazała najniższe ryzyko zgonu wśród pacjentów z nadwagą i otyłością, a najwyższe wśród pacjentów z niedowagą.

Autorzy badania podsumowują: „Paradoks otyłości wymaga większej uwagi oraz powinienem zostać uwzględniony w wytycznych”.

Adaptation in Polish has been done by FaktyMedyczne.pl and has not been reviewed by theheart.org editorial team.

Piśmiennictwo:

1. Angerås O, Albertsson P, Karason K, et al. Evidence for obesity paradox in patients with ACS: a report from the Swedish Coronary Angiography and Angioplasty Registry. Eur Heart J 2012; DOI:10.1093/eurheartj/ehs217.  

2. von Haehling S, Hartmann O, and Anker SD. Does obesity make it better or worse? Insights into cardiovascular illness. Eur Heart J 2012; DOI:10.1093/eurheartj/ehs237.  

Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Serwis FaktyMedyczne.pl wykorzystuje pliki cookies do gromadzenia informacji związanych z korzystaniem ze strony internetowej. Mechanizm cookies nie ma na celu pozyskiwania jakichkolwiek informacji o indywidualnych użytkownikach serwisu. Stosowany jest w celu usprawniania funkcjonowania serwisu zgodnie z obowiązującymi w sieci www standardami. Użytkownik może usunąć pliki cookies lub zmienić ich ustawienia w przeglądarce internetowej. Usunięcie lub zmiana ustawień plików cookies w przeglądarce może się wiązać z utrudnieniami w korzystaniu z Serwisu. Więcej informacji znajduje się w Polityce prywatności.