Doniesienie naukowe

Przewlekły ból po operacji przepukliny. Komentarz

Każdy chirurg w praktyce lekarskiej spotyka się (lub spotka) z problemem przewlekłego bólu pachwiny po operacji przepuklin. Jest to najpoważniejsze późne powikłanie po zaopatrzeniu przepuklin pachwinowych, które stanowi przyczynę znacznych dolegliwości i znacząco obniża jakość życia chorych. Czy obecnie stosowane metody leczenia są wystarczająco skuteczne?

Operacje naprawcze przepuklin pachwinowych to najczęściej wykonywane zabiegi operacyjne na świecie. Istnieje wiele metod zaopatrywania przepuklin tej okolicy, a złoty standard nadal pozostaje różny w zależności od kraju, systemu opieki zdrowotnej i samego chirurga. Niezależnie od metody, jednym z najpoważniejszych powikłań zabiegów jest przewlekły ból pachwiny spowodowany uszkodzeniem lub drażnieniem nerwu okolicy kanału pachwinowego (najczęściej nerw biodrowo-podbrzuszny, biodrowo-pachwinowy lub gałąź płciowa nerwu płciowo-udowego). Według autorów artykułu częstość występowania tego powikłania ocenia się na 11% (0–43%). Powikłanie to, związane z przewlekłym odczuciem silnego bólu przez pacjenta uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie, obniża jakość życia i wymaga skutecznego leczenia.

Spośród metod terapeutycznych najczęściej stosowane są tzw. bloki nerwów, czyli wstrzyknięcie leku w okolicę uszkodzonego nerwu, który lokalizuje się za pomocą ultrasonografu lub stymulatora (lokalizatora) nerwów. Celem opisywanego badania jest porównanie odległych wyników leczenia przewlekłego bólu pachwiny przy pomocy bloku wykonanego z wykorzystaniem 2 metod lokalizacji: stymulator nerwów vs. ultrasonografia (USG).

Do badania włączono pacjentów, u których wykonano blokadę nerwu biodrowo-pachwinowego i/lub biodrowo-podbrzusznego z powodu przewlekłego bólu pachwiny (miejsce badania: Catharina Hospital, Eindhoven, dane pochodzą z okresu 7 lat: 2003–2010). U wszystkich pacjentów ból pojawił się jako powikłanie po wcześniejszym operacyjnym zaopatrzeniu przepukliny jedną z dwóch metod: plastyczne zaopatrzenie przepukliny z użyciem wszczepu metodą Lichtensteina lub metodą laparoskopową (totally extraperitoneal, TEP).

Łącznie przeanalizowano ankiety zebrane od 38 pacjentów: 39,5% z przewlekłym bólem pachwiny lewej, 52,6% prawej i 7,9% po obu stronach. Zlokalizowany korzeń nerwu przy pomocy USG (21 pacjentów) lub stymulatora (17 pacjentów) ostrzykiwano roztworem bupiwakainy oraz 80 mg triamcinolonacetonidu do czasu ustąpienia dolegliwości. Mediana wstrzyknięć wyniosła 2 (min 1, max 7). Okres obserwacji wyniósł średnio 21 miesięcy (3–68). Autorzy przedstawiają zaskakujące wyniki. Aż 45% pacjentów nadal odczuwało przewlekły ból, pomimo zastosowanego leczenia (68% z nich określiło przetrwały ból jako średni lub ciężki). Z całej badanej grupy 21,1% chorych wymagało dodatkowego leczenia inną metodą (TENS, neurektomia czy akupunktura).

Podsumowując, przewlekły ból pachwiny stanowi poważne powikłanie po zabiegach naprawczych przepuklin pachwinowych. Blokady nerwów (zarówno pod kontrolą USG, jak i z wykorzystanie stymulatorów) są tak samo skutecznie (w przypadku 55% pacjentów), jednak wymagają czasowego powtarzania. Autorzy proponują wykorzystanie tomografii komputerowej do lokalizacji korzeni nerwów, jednak tylko pojedyncze doniesienia opisują wykorzystanie tej metody (Parris et al.). Blokady nerwów pod kontrolą USG lub stymulatora powinny być traktowane jako relatywnie skuteczne i stosowane jako terapia przed metodami operacyjnymi (np. neurektomia).

Piśmiennictwo:

1. Thomassen, I., van Suijlekom, J.A., van de Gaag, A., Ponten, J.E.H., and Nienhuijs, S.W. (2012). Ultrasound-guided ilioinguinal/iliohypogastric nerve blocks for chronic pain after inguinal hernia repair. Hernia.

2. Parris, D., Fischbein, N., Mackey, S., and Carroll, I. (2010). A novel CT-guided transpsoas approach to diagnostic genitofemoral nerve block and ablation. Pain Med 11, 785–789.

Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Serwis FaktyMedyczne.pl wykorzystuje pliki cookies do gromadzenia informacji związanych z korzystaniem ze strony internetowej. Mechanizm cookies nie ma na celu pozyskiwania jakichkolwiek informacji o indywidualnych użytkownikach serwisu. Stosowany jest w celu usprawniania funkcjonowania serwisu zgodnie z obowiązującymi w sieci www standardami. Użytkownik może usunąć pliki cookies lub zmienić ich ustawienia w przeglądarce internetowej. Usunięcie lub zmiana ustawień plików cookies w przeglądarce może się wiązać z utrudnieniami w korzystaniu z Serwisu. Więcej informacji znajduje się w Polityce prywatności.