Doniesienie naukowe

Wezwanie do tworzenia regionalnych programów opieki nad chorymi, u których wystąpiło pozaszpitalne zatrzymanie krążenia

Seattle, Waszyngton. Zgodnie z nowym oświadczeniem wydanym przez Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (American Heart Association, AHA) oraz inne towarzystwa, w celu leczenia pacjentów, u których wystąpiło pozaszpitalne zatrzymanie krążenia, potrzebne są powszechne, regionalne systemy opieki [1]. Powinny one obejmować wszystkie podmioty: od zespołów pogotowia ratunkowego (emergency medical services, EMS), przez szpitale regionalne, po specjalistyczne ośrodki ukierunkowane na terapię pacjentów po nagłym zatrzymaniu krążenia, oferując procedury przezskórnej angioplastyki wieńcowej (percutaneous coronary intervention, PCI), mechaniczne wspomaganie czynności serca i inne postępowanie specjalistyczne.
„Leczenie pacjentów, u których przywrócono czynność serca po nagłym zatrzymaniu krążenia, powinno być kompleksowe, prowadzone zarówno pozaszpitalnie, jak i w szpitalu. Skuteczność terapii zależy od czasu i koordynacji czynności podjętych przez rozproszone ośrodki, włączając w to personel EMS, lekarzy medycyny ratunkowej, kardiologów, anestezjologów, personel pielęgniarski i inny” – pisze główny autor dr Graham Nichol (University of Washington, Seattle) ze współpracownikami. „Powinien zostać wdrożony powszechny plan, umożliwiający optymalizację postępowania w kolejnych etapach leczenia: od skutecznej resuscytacji pozaszpitalnego zatrzymania krążenia do wypisu ze szpitala”.
Nowe stanowisko zostało opublikowane online 14 stycznia 2010 roku w Circulation.
 
Duże różnice w przeżywalności chorych, u których wystąpiło zatrzymanie krążenia
Pozaszpitalne zatrzymanie krążenia jest częstym problemem w Stanach Zjednoczonych: co roku dotyka od 235 000 do 325 000 osób. Widoczne są przy tym wyraźne zróżnicowanie pomiędzy poszczególnymi regionami w rokowaniu pacjentów leczonych przez zespoły EMS oraz duża zmienność przeżycia podczas hospitalizacji pomiędzy różnymi szpitalami. We wcześniejszym badaniu prowadzonym przez dr. Nichola i współpracowników, będącym częścią badania Resuscitation Outcomes Consortium (ROC), w trakcie obserwacji pacjentów z pozaszpitalnym zatrzymaniem krążenia w 10 rejonach Ameryki Północnej, wykazano nawet pięciokrotne różnice w przeżywalności chorych [2]. Te dysproporcje w rokowaniu nie znajdują odzwierciedlenia w charakterystyce badanych, co skłania do stwierdzenia, że „możliwych jest jeszcze wiele działań, które mogą poprawić rokowanie pacjentów po zatrzymaniu krążenia”.
Dr Nichol powiedział dla heartwire, że istnieje aż 500-procentowe zróżnicowanie w przeżywalności chorych po zatrzymaniu krążenia. „Wielu ludzi nie zdaje sobie sprawy, że zatrzymanie krążenia można leczyć i dlatego nie zawsze podejmowane są wszystkie możliwe działania, mogące zapewnić pomoc ze strony poszczególnych części systemu – EMS, oddziałów ratunkowych i szpitali”.
Obecnie tylko nieliczne regiony Stanów Zjednoczonych, włączając Arizonę, część Minnesoty, Nowy Jork, Ohio, Teksas i Wirginię, w celu poprawy rokowania pacjentów, wdrożyły systemy opieki kardiologiczno-resuscytacyjnej, ale zasady systemów stworzono ad hoc, bez badań spełniających kryteria medycyny opartej na faktach, nie uwzględniając wspólnych standardów czy zasad refundacji.
W oświadczeniu AHA dr Nichol i współpracownicy wskazują, iż zastosowanie terapeutycznej hipotermii u wybranych pacjentów w stanie śpiączki, koronarografii w przypadku podejrzenia ostrej niedokrwiennej etiologii, wczesnej stabilizacji hemodynamicznej, a ponadto umiejętność leczenia ponownego zatrzymania krążenia, rzetelnego prognozowania, prawidłowego postępowania elektrofizjologicznego i leczenia do wypisu ze szpitala, składają się na skuteczną strategię opieki nad pacjentem po zatrzymaniu krążenia.
Zgodnie z wydanym stanowiskiem, dr Nichol w wypowiedzi dla heartwire zaznaczył, że słuszność idei regionalnych systemów opieki nad pacjentami po resuscytacji jest poparta pozytywną korelacją między doświadczeniem podmiotu medycznego oraz zapleczem działań diagnostyczno-leczniczych a rokowaniem pacjentów. Jako przykład mogą służyć systemy opieki nad chorymi ze STEMI czy udarami mózgu, dzięki którym doprowadzono do poprawy rokowania tych pacjentów.
Zasadniczym elementem regionalnych systemów leczenia pozaszpitalnych zatrzymań krążenia – mogących obejmować zarówno szpitale akademickie, jak i rejonowe – jest tworzenie wielospecjalistycznych zespołów świadczących opiekę kardiologiczną, anestezjologiczną i neurologiczną. Obecnie sytuacja przedstawia się niejednolicie, gdyż niektóre regiony posiadają długo i dobrze działające systemy, ale większość w ogóle nie podjęła odpowiednich działań. „Celem wydanego stanowiska jest przekazanie podmiotom medycznym i decyzyjnym sygnału, że jeśli chcemy poprawić rokowanie pacjentów, musimy pracować razem” – stwierdził dr Nichol.
Eksperci AHA rekomendują również dwupoziomowe działanie ośrodków dla pacjentów, u których wystąpiło zatrzymanie krążenia. Poziom drugi stanowiłyby ośrodki zdolne do szybkiego przyjęcia i transportu osób resuscytowanych poza szpitalem, natomiast poziom pierwszy – ośrodki zapewniające bardziej kompleksowe leczenie. Ośrodki poziomu pierwszego, poza ogólnymi kryteriami, rocznie powinny leczyć co najmniej 40 pacjentów z zatrzymaniem krążenia, jak również dysponować zapleczem umożliwiającym przeprowadzenie pierwotnej PCI u chorych ze STEMI, obserwację i szybkie działanie w razie ponownego zatrzymania krążenia oraz mieć możliwość przeprowadzenia badania elektrofizjologicznego, kontroli i implantacji kardiowerterów-defibrylatorów. Zgodnie ze stanowiskiem AHA, te zasadnicze elementy powinny być corocznie oceniane, aby mogły zapewnić efektywność opieki poresuscytacyjnej.
 
Piśmiennictwo
  1. Nichol G, Aufderheide TP, Eigel B, et al. Regional systems of care for out-of-hospital cardiac arrest. Circulation 2010; DOI: 10.1161/CIR.0b013e3181cdb7db. Available at: http://circ.ahajournals.org.
  2. Nichol G, Thomas E, Callaway CW, et al. Regional variation in out-of-hospital cardiac arrest incidence and outcome. JAMA 2008; 300:1423–1431.
Adaptation in Polish has been done by FaktyMedyczne.pl and has not been reviewed by theheart.org editorial team.

Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Serwis FaktyMedyczne.pl wykorzystuje pliki cookies do gromadzenia informacji związanych z korzystaniem ze strony internetowej. Mechanizm cookies nie ma na celu pozyskiwania jakichkolwiek informacji o indywidualnych użytkownikach serwisu. Stosowany jest w celu usprawniania funkcjonowania serwisu zgodnie z obowiązującymi w sieci www standardami. Użytkownik może usunąć pliki cookies lub zmienić ich ustawienia w przeglądarce internetowej. Usunięcie lub zmiana ustawień plików cookies w przeglądarce może się wiązać z utrudnieniami w korzystaniu z Serwisu. Więcej informacji znajduje się w Polityce prywatności.