Doniesienie naukowe

Opóźnienie realizacji pierwszej recepty na klopidogrel po stentowaniu zwiększa ryzyko zgonu/zawału serca

Denver, Kolorado. Nowe badanie wskazuje, że wielu pacjentów nie realizuje początkowych recept na klopidogrel niezwłocznie po wypisie ze szpitala i takie opóźnienie wpływa na wzrost ryzyka wystąpienia zdarzeń niepożądanych [1].
Badacze stwierdzają: „Wnioski z naszego badania, świadczące o tym, że po wypisie ze szpitala co szósty chory realizuje receptę na klopidogrel z opóźnieniem i ma to wpływ na zdarzenia niepożądane, wskazują na konieczność poprawy procesu przekazywania pacjentów z placówek szpitalnych do opieki ambulatoryjnej”.
Badanie przeprowadzone przez zespół kierowany przez dr. Michaela Ho (Institute for Health Research, Denver, Kolorado) zostało opublikowane w internecie 20 kwietnia 2010 r. w Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes.
Autorzy zauważają, że w krytycznym okresie pomiędzy wypisem ze szpitala a leczeniem w zakładach lecznictwa otwartego często pojawiają się problemy medyczne. Choć w przypadku niektórych leków kardiologicznych niewielkie przerwy w terapii mogą nie mieć natychmiastowych konsekwencji, to jednak nieprzerwane przyjmowanie klopidogrelu jest szczególnie ważne po wszczepieniu stentu uwalniającego lek, ze względu na ryzyko wystąpienia zakrzepicy w stencie wkrótce po zabiegu.
W związku z tym zaprojektowali badanie, w którym oceniali czas między wypisem ze szpitala a realizacją recepty na klopidogrel w dużej kohorcie z trzech zintegrowanych systemów opieki zdrowotnej, a uzyskane informacje skorelowali z ryzykiem wystąpienia zgonu lub zawału serca w obserwacji trwającej średnio 664 dni.
Wyniki wykazały, że spośród 7402 pacjentów wypisanych po implantacji stentu uwalniającego lek 16% nie zrealizowało recepty w dniu wypisu. Średni czas opóźnienia wyniósł 3 dni. W grupie badanych, którzy realizowali recepty na klopidogrel z jakimkolwiek opóźnieniem, częściej wystąpiły zgony/zawały serca w porównaniu z pacjentami, którzy zrealizowali je w dniu wypisu.
 
Ryzyko wystąpienia zgonu/zawału serca związane z opóźnioną vs. natychmiastową realizacją recepty na klopidogrel
Zdarzenie
Opóźniona realizacja recepty (%)
Realizacja recepty bez opóźnienia (%)
Skorygowany
OR (95% CI)
Zgon/zawał serca
14,2
7,9
1,53 (1,25-1,87)
 
U pacjentów, którzy realizowali recepty z jakimkolwiek opóźnieniem, istniało zwiększone ryzyko wystąpienia zdarzeń niepożądanych nawet wtedy, gdy punkt odcięcia dla opóźnienia ustawiono na więcej niż jeden, trzy lub pięć dni od wypisu. Czynniki związane z późniejszym zakupem to: starszy wiek, wcześniejszy zawał serca, cukrzyca, niewydolność nerek, wcześniejsza rewaskularyzacja, wstrząs kardiogenny, krwawienie wewnątrzszpitalne i stosowanie klopidogrelu w ciągu 24 godzin od przyjęcia do szpitala.
Badacze odkryli ponadto, że późna realizacja nowej recepty na statynę nie była związana z działaniami niepożądanymi, co sugeruje, że związek pomiędzy opóźnieniem realizacji recepty i zdarzeniami niepożądanymi był specyficzny dla klopidogrelu.
Zauważają, że przyczynami opóźnienia realizacji recept na klopidogrel po wypisie ze szpitala są: cena leku, logistyka wydawania leku przy wypisie i brak zrozumienia przez pacjenta wyznaczonego sposobu przyjmowania leku. Przytaczają także wcześniejsze badanie wykazujące, że najczęstszymi przyczynami wczesnego zaprzestania leczenia klopidogrelem była niewiedza chorych na temat konieczności przyjmowania leku i wymaganego czasu trwania leczenia.
Autorzy sugerują, że w obecnym badaniu w przypadku starszych pacjentów oraz chorych ze współistniejącymi chorobami opóźnienie w przyjmowaniu klopidogrelu było bardziej prawdopodobne i mogli oni skorzystać z pomocy farmaceuty lub „trenera okresu przejściowego”, gdy przy wypisie ze szpitala udzielano im informacji o przepisanych im lekach. Dodają, że „należy systematycznie obserwować proces wypisu pacjentów za szpitala, obejmujący ich edukację, czas realizacji recepty i stosowanie się do zaleceń leczenia klopidogrelem, bowiem może to mieć duże znaczenie dla poprawy wyników pacjenta”.
Ho i współautorzy zwracają uwagę, że w badaniu duża liczba zdarzeń niepożądanych wystąpiła w ciągu pierwszych 30 dni po wypisie ze szpitala, pokrywając się w czasie z wczesną zakrzepicą w stencie. Sugerują, że u pacjentów, którzy z opóźnieniem zrealizowali receptę na klopidogrel, może dojść do nadmiernej aktywności płytek utrudniającej przeciwdziałanie zakrzepicy wywołanej wszczepieniem stentu.
Autorzy zauważyli silną zależność pomiędzy opóźnieniem realizacji wstępnej recepty i długimi przerwami w realizacji kolejnych recept na klopidogrel. Uważają, że pierwsze opóźnienie może zatem wskazywać, którzy z pacjentów są mniej skłonni do przedłużonej terapii klopidogrelem.
Autorzy podkreślają, że badanie przeprowadzono w ramach zintegrowanych systemów opieki zdrowotnej, co może utrudnić uogólnienie wyników. Ponadto w tym badaniu wszyscy pacjenci korzystali z ubezpieczenia i mogli kupić klopidogrel po obniżonej cenie, natomiast w innych placówkach opieki zdrowotnej liczba pacjentów realizujących z opóźnieniem recepty na klopidogrel może być większa.
 
Piśmiennictwo

1.Ho PM, Tsai TT, Maddox TM, et al. Delays in filling clopidogrel prescription after hospital discharge and adverse outcomes after drug-eluting stent implantation. Implications for transitions of care. Circ Cardiovasc Qual Outcomes 2010; DOI:10.1161/CIRCOUTCOMES.109.902031.

Adaptation in Polish has been done by FaktyMedyczne.pl and has not been reviewed by theheart.org editorial team.

Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Serwis FaktyMedyczne.pl wykorzystuje pliki cookies do gromadzenia informacji związanych z korzystaniem ze strony internetowej. Mechanizm cookies nie ma na celu pozyskiwania jakichkolwiek informacji o indywidualnych użytkownikach serwisu. Stosowany jest w celu usprawniania funkcjonowania serwisu zgodnie z obowiązującymi w sieci www standardami. Użytkownik może usunąć pliki cookies lub zmienić ich ustawienia w przeglądarce internetowej. Usunięcie lub zmiana ustawień plików cookies w przeglądarce może się wiązać z utrudnieniami w korzystaniu z Serwisu. Więcej informacji znajduje się w Polityce prywatności.