Doniesienie naukowe

Zawał serca bardziej dziedziczny niż udar mózgu, częściej występuje u wielu osób w rodzinie

Oksford, Wielka Brytania. W przeprowadzonym badaniu populacyjnym wykazano większą skłonność do dziedziczenia predyspozycji do zawału mięśnia sercowego (myocardial infarction, MI) niż udaru mózgu oraz częstszego występowania MI niż udaru mózgu u wielu członków rodziny [1]. Przebycie MI przez jedno lub oboje rodziców zwiększało ryzyko wystąpienia MI u rodzeństwa w stopniu „zależnym od dawki”, czego nie obserwowano w przypadku udaru mózgu. Badanie zostało opublikowane online 26 lipca 2011 roku na łamach Circulation: Cardiovascular Genetics.
„Wyniki tej pracy uzupełniają rezultaty wcześniejszego badania Oxford Vascular Study (OXVASC), na podstawie którego udowodniono większe znaczenie rodzinnego występowania nadciśnienia tętniczego w przypadku udaru mózgu niż MI oraz przekazywanie wrodzonej predyspozycji z matki na córkę zarówno w przypadku udaru mózgu, jak i MI – stwierdził w e-mailu do heartwire dr Amitava Banerjee (University of Birmingham, Wielka Brytania). – „Byliśmy zaskoczeni dużą różnicą w skłonności do dziedziczenia MI w porównaniu z udarem mózgu, mając na uwadze, że obecna praktyka kliniczna zalicza wywiad rodzinny w kierunku udaru mózgu i MI do jednej grupy wywiadu rodzinnego w kierunku chorób sercowo-naczyniowych”.
Według niego sugeruje to, że po pierwsze wywiad rodzinny i obciążenie genetyczne są istotniejsze w przypadku MI niż udaru mózgu. Po drugie, w modelach przewidywania ryzyka „prawdopodobnie wywiad rodzinny w kierunku udaru mózgu i ataku serca powinniśmy traktować jako oddzielne czynniki”. I w końcu „rezultaty badań nad genami i genomem nie muszą wykazać istotnych zależności w przypadku udaru mózgu, zważywszy, że wywiad rodzinny nie jest tu tak istotny jak w przypadku ataku serca”.  
 
Stopień dziedziczenia MI vs. udaru mózgu
Jak twierdzą autorzy, na podstawie wyników badań epidemiologicznych wykazano związek między ryzykiem wystąpienia zdarzeń naczyniowych a posiadaniem krewnego pierwszego stopnia (rodzice lub rodzeństwo) z przebytym tego typu zdarzeniem. Jednak w bardzo niewielu badaniach populacyjnych brano pod uwagę dziedziczenie zarówno ataku serca, jak i udaru mózgu.
Aby ustalić stopień występowania udaru mózgu lub MI u rodziców z pojawieniem się tych chorób u rodzeństwa, badacze przeanalizowali dane z prospektywnego badania OXVASC, w których MI i udar mózgu występowały z podobną częstością. Porównano pacjentów (604 mężczyzn w średnim wieku 67,7 roku i 302 kobiety w średnim wieku 74,6 roku) z ostrym zespołem wieńcowym (acute coronary syndrome, ACS) z pacjentami (484 mężczyzn w średnim wieku 70,8 roku i 531 kobiet w średnim wieku 75 lat) z przejściowym atakiem niedokrwiennym (transient ischemic attack, TIA) lub udarem mózgu. Żadne ze zdarzeń nie miało etiologii jatrogennej. Pacjenci z obu grup mieli średnio trójkę rodzeństwa.
 
W grupie pacjentów z TIA/udarem mózgu:
  • u 21,3% badanych jedno z rodziców przebyło udar mózgu,
  • u 2,1% badanych dwoje rodziców przebyło udar mózgu,
  • u 8,1% badanych co najmniej jedno z rodzeństwa przebyło udar mózgu,
  • u 1,4% badanych co najmniej dwoje z rodzeństwa przebyło udar mózgu.
W grupie pacjentów z ACS występowała jeszcze istotniejsza skłonność do dziedziczności i występowania w rodzinie:
  • u 30,6% badanych jedno z rodziców przebyło MI,
  • u 5,2% badanych oboje rodzice przebyli MI,
  • u 21,1% badanych co najmniej jedno z rodzeństwa przebyło MI,
  • u 7,1% badanych co najmniej dwoje z rodzeństwa przebyło MI.

Wśród pacjentów z ACS, jeśli jedno z rodziców przebyło MI, to 1,48-krotnie wzrasta prawdopodobieństwo posiadania rodzeństwa z przebytym MI (95% CI: 1,04–2,10; p=0,03), a przebycie MI przez obojga rodziców było związane z 5,97-krotnie zwiększonym prawdopodobieństwem posiadania rodzeństwa z przebytym MI (95% CI: 3,23–11,03; p<0,0001). Ilorazy szans były zbliżone dla mężczyzn i kobiet. Jednakże u pacjentów ze zdarzeniami mózgowymi udar mózgu u rodzica nie był powiązany z występowaniem udaru u rodzeństwa. W porównaniu z pacjentami z TIA/udarem mózgu w przypadku pacjentów z ACS posiadanie jednego lub dwójki rodzeństwa z przebytym MI było pięć razy bardziej prawdopodobne.

Wywiad rodzinny to bezpłatny, użyteczny czynnik ryzyka
„Nasze wyniki są zgodne z poprzednimi obserwacjami wskazującymi na dziedziczenie skłonności do występowania poszczególnych czynników, przy czym skłonność do dziedziczenia w przypadku udaru niedokrwiennego mózgu jest zazwyczaj określana jako niewielka, a w przypadku MI jako umiarkowana” – piszą autorzy.
„Wywiad rodzinny jest ważnym elementem badania pacjenta, a do tego nie wymaga żadnych wymyślnych i drogich testów” – zaznacza Banerjee. – „Jest to bezpłatna informacja, której znaczenia powinni być świadomi zarówno pacjenci, jak i klinicyści. Wywiad rodzinny w kierunku udaru mózgu i ataku serca oraz informacje o tym, u którego z krewnych wystąpiły, powinny być udokumentowane przez klinicystów w celu dokładniejszej oceny ryzyka wystąpienia ataku serca i udaru mózgu”.
 
Udar mózgu „pod mniejszą kontrolą genetyczną” niż MI
Dr Eric Topol (Scripps Health, La Jolla, Kalifornia, USA) zaznaczył w komentarzu dla heartwire, że wykazanie dużo częstszego współwystępowania w rodzinie MI niż udaru mózgu „sugeruje, że w przypadku udaru mózgu znacznie większą rolę mają czynniki środowiskowe, czyli w mniejszym stopniu jego występowanie jest pod kontrolą genetyczną. Ma to sens, gdyż jest to bardziej zróżnicowany fenotyp powstający na skutek wielu możliwych przyczyn”. 
Odkrycia te „nie są szczególnie zaskakujące” – kontynuuje. – „Wiadomo, że udar mózgu to złożony fenotyp związany z nadciśnieniem tętniczym, migotaniem przedsionków [i] miażdżycą, więc jego etiologia jest o wiele bardziej różnorodna niż ataku serca”.
 
Piśmiennictwo
1. Banerjee A, Silver LE, Heneghan C, et al. Relative familial clustering of cerebral versus coronary ischemic events. Circ CardiovascGenet 2011; DOI:10.1161/CIRCGENETICS.110.959114.
Available at: http://circgenetics.ahajournals.org.
Adaptation in Polish has been done by FaktyMedyczne.pl and has not been reviewed by theheart.org editorial team.

Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Serwis FaktyMedyczne.pl wykorzystuje pliki cookies do gromadzenia informacji związanych z korzystaniem ze strony internetowej. Mechanizm cookies nie ma na celu pozyskiwania jakichkolwiek informacji o indywidualnych użytkownikach serwisu. Stosowany jest w celu usprawniania funkcjonowania serwisu zgodnie z obowiązującymi w sieci www standardami. Użytkownik może usunąć pliki cookies lub zmienić ich ustawienia w przeglądarce internetowej. Usunięcie lub zmiana ustawień plików cookies w przeglądarce może się wiązać z utrudnieniami w korzystaniu z Serwisu. Więcej informacji znajduje się w Polityce prywatności.