Skąd się bierze zawał serca?

Zawał serca jest jedną z najczęstszych ostrych klinicznych manifestacji aterotrombozy. Z definicji, zawał serca oznacza martwicę fragmentu mięśnia sercowego. Przyczyną martwicy jest niedostateczna dostawa tlenu i składników odżywczych do mięśnia sercowego względem jego zapotrzebowania. Żeby zrozumieć mechanizm zawału serca zastanówmy się jak tlen i inne niezbędne składniki odżywcze są dostarczane do komórek mięśnia serca.

 

Mimo że jamy serca są stale wypełnione krwią, serce nie pobiera składników odżywczych z tej puli krwi. Są one dostarczane do mięśnia sercowego poprzez tętnice wieńcowe. Zdecydowana większość z nas ma dwie tętnice wieńcowe, prawą i lewą, które odchodzą bezpośrednio od tętnicy głównej – aorty. Na swoim przebiegu tętnice wieńcowe dzielą się na coraz drobniejsze gałęzie aż do najdrobniejszych naczyń nazywanych naczyniami włosowatymi. To te naczynia oplatają wszystkie komórki mięśnia sercowego dostarczając krew i niezbędne składniki odżywcze. 

 

Niestety, większość mięśnia sercowego jest unaczyniona tylko z jednego naczynia wieńcowego – oznacza to, że jeżeli któraś z tętnic wieńcowych albo jej duże odgałęzienie zostanie zamknięte lub krytycznie zwężone to fragment mięśnia sercowego ukrwionego nie otrzyma dostatecznej ilości krwi.  Niedokrwienie objawia się dławicą, a dostatecznie długie i intensywne niedokrwienie skutkuje martwicą niedokrwionego fragmentu.

 

W tym miejscu należy wyraźnie odróżnić dwa pojęcia: ostrego zespołu wieńcowego i zawału serca. Ostry zespół wieńcowy to nagłe niedokrwienie mięśnia sercowego objawiające się dławicą. Objawy dławicy piersiowej zostaną omówione w dalszej części tego materiału. Jeżeli niedokrwienie utrzyma się dostatecznie długo i dojdzie do martwicy komórek mięśnia sercowego wówczas mówimy o zawale serca. Łatwo się domyślić, że zawał serca będzie dużo gorszy w odległych skutkach – martwica spowoduje wyłączenie fragmentu mięśnia sercowego ze skurczu, niekorzystną przebudowę elektryczną i mechaniczną mięśnia sercowego, a w konsekwencji niewydolność serca i skłonność do zaburzeń rytmu serca. Tak więc ostry zespół wieńcowy to pojęcie szersze niż zawał serca. Każdy zawał serca jest jednocześnie ostrym zespołem wieńcowym (bo zawsze dochodzi do niedokrwienia mięśnia sercowego), ale nie każdy ostry zespół wieńcowy to zawał serca (bo nie w każdym przypadku ostrego zespołu wieńcowego dochodzi do martwicy).

 

Najczęstszą etiologią niedokrwienia i martwicy mięśnia sercowego jest miażdżyca. Przebieg procesu miażdżycy, patogeneza i czynniki ryzyka zostały przedstawione w materiałach poświęconych zagadnieniu aterotrombozy.

 

 

 

Opracowanie:

Dr med. Andrzej Cacko

 

Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Serwis FaktyMedyczne.pl wykorzystuje pliki cookies do gromadzenia informacji związanych z korzystaniem ze strony internetowej. Mechanizm cookies nie ma na celu pozyskiwania jakichkolwiek informacji o indywidualnych użytkownikach serwisu. Stosowany jest w celu usprawniania funkcjonowania serwisu zgodnie z obowiązującymi w sieci www standardami. Użytkownik może usunąć pliki cookies lub zmienić ich ustawienia w przeglądarce internetowej. Usunięcie lub zmiana ustawień plików cookies w przeglądarce może się wiązać z utrudnieniami w korzystaniu z Serwisu. Więcej informacji znajduje się w Polityce prywatności.